Phòng họp 20m² nên dùng bao nhiêu loa?

Với hệ thống âm thanh phòng họp có diện tích khoảng 20m², thông thường 2–4 loa là số lượng hợp lý, trong đó cấu hình 4 loa âm trần thường được ưu tiên nếu muốn âm thanh phủ đều ở mọi vị trí ngồi. Nếu sử dụng loa treo tường có góc phủ rộng, phòng không quá dài và chủ yếu phục vụ giọng nói, 2 loa cũng có thể đáp ứng tốt.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ phòng 20m² là bắt buộc phải lắp đúng 4 loa. Diện tích chỉ là một trong những yếu tố để tính toán. Số loa thực tế còn liên quan đến chiều cao trần, loại loa, góc phủ, vị trí bàn họp, số người tham dự và mục đích sử dụng. Một phòng 20m² hình vuông có thể bố trí khác hoàn toàn một phòng 20m² dài và hẹp.

Phòng họp 20m² nên dùng bao nhiêu loa?

Nếu cần một con số tham khảo nhanh, phòng họp 20m² thường có thể lựa chọn theo hai phương án phổ biến.

Với loa âm trần, nên sử dụng khoảng 4 loa bố trí tương đối đều trên khu vực bàn họp. Đây là cấu hình dễ tạo vùng phủ đồng đều, giúp người ngồi ở đầu bàn, giữa bàn và cuối bàn có mức âm lượng gần nhau hơn.

Nếu sử dụng loa treo tường, thông thường 2 loa đặt ở hai phía hoặc hai đầu khu vực nghe đã có thể đáp ứng một phòng khoảng 20m², miễn là loa có góc phủ thích hợp và vị trí lắp đặt không bị che chắn.

Biamp cho rằng mục tiêu quan trọng khi bố trí nhiều loa trần trong phòng hội nghị là đạt được mức áp suất âm tương đối đồng đều và duy trì khả năng nghe rõ lời nói trên toàn bộ khu vực sử dụng. Vì vậy số lượng loa không nên được quyết định đơn thuần bằng việc lấy diện tích phòng chia cho một con số cố định.

Trong thực tế, nếu phòng chỉ dùng để họp nội bộ 6–8 người, không mở nhạc và mức âm lượng yêu cầu thấp, 2 loa chất lượng tốt vẫn có thể sử dụng được. Nhưng với phòng họp 10–15 người, bàn dài hoặc thường xuyên họp trực tuyến, 4 loa sẽ dễ tạo trải nghiệm nghe đồng đều hơn.

Vì sao phòng 20m² thường sử dụng 4 loa âm trần?

Điểm mạnh của loa âm trần không nằm ở việc tạo âm lượng thật lớn mà ở khả năng phân bổ âm thanh trên một vùng rộng.

Khi đặt một loa giữa phòng, những người ngồi gần vị trí loa thường nghe lớn hơn người ngồi xa. Nếu tăng âm lượng để người ở xa nghe rõ, những người gần loa lại có thể cảm thấy tiếng quá lớn.

Khi chia thành 4 loa công suất vừa phải, mỗi loa chỉ cần phụ trách một khu vực nhỏ. Âm lượng vì thế có thể được giữ ở mức thấp hơn nhưng toàn bộ người tham dự vẫn nghe rõ.

Ví dụ một phòng 20m² có kích thước khoảng 4 x 5 m. Nếu lắp 4 loa âm trần, kỹ thuật viên có thể chia khu vực trần thành bốn vùng tương đối đều rồi bố trí mỗi loa gần tâm của một vùng.

Cách bố trí có thể hình dung như sau:

Loa 1 — Loa 2

Bàn họp

Loa 3 — Loa 4

Bốn loa không nhất thiết phải nằm ngay phía trên đầu người tham dự. Nên bố trí chúng sao cho các vùng phủ giao nhau vừa đủ và tránh đặt loa quá sát micro.

JBL Professional cũng khuyến nghị việc xác định khoảng cách giữa các loa trần cần dựa trên chiều cao từ loa xuống mặt phẳng nghe và góc phủ của loa. Các vùng phủ có thể được bố trí theo kiểu chạm mép hoặc chồng lấn để kiểm soát sự chênh lệch mức âm trong phòng.

Không nên tính số loa chỉ dựa trên diện tích

Một lỗi khá phổ biến khi chọn loa phòng họp là hỏi: “Một loa dùng được bao nhiêu mét vuông?”.

Cách tính này có thể dùng để ước lượng ban đầu nhưng không đủ chính xác để thiết kế hệ thống.

Hai căn phòng đều rộng 20m² nhưng một phòng có kích thước 4 x 5 m, trong khi phòng khác có thể là 2,5 x 8 m. Tổng diện tích giống nhau nhưng hình dạng vùng nghe hoàn toàn khác.

Phòng 4 x 5 m khá dễ phủ bằng 4 loa âm trần. Trong khi phòng dài 2,5 x 8 m có thể cần bố trí loa theo một hàng dọc hoặc chia thành nhiều vùng để người ngồi cuối phòng không bị thiếu âm lượng.

Chiều cao trần cũng ảnh hưởng rõ rệt.

Nếu trần cao khoảng 2,7–3 m, một loa âm trần có góc phủ rộng thường tạo được vùng phủ tương đối lớn tại độ cao tai người ngồi. Nếu trần thấp hơn, vùng phủ trên mặt phẳng nghe sẽ nhỏ lại và có thể cần bố trí loa gần nhau hơn.

Ngược lại, trần quá cao làm khoảng cách từ loa tới người nghe tăng, dẫn đến mức âm tại vị trí ngồi giảm xuống.

JBL lưu ý rằng góc phủ ghi trong thông số loa không đồng nghĩa hoàn toàn với vùng phủ thực tế trên mặt phẳng người nghe. Chẳng hạn, một loa có thông số góc cực rộng vẫn có thể tạo vùng nghe hữu ích nhỏ hơn khi xét tới mức suy hao tại rìa vùng phủ.

Góc phủ của loa ảnh hưởng như thế nào?

Góc phủ là thông số rất quan trọng khi tính số lượng loa cho phòng họp.

Một loa có góc phủ rộng có thể bao phủ khu vực lớn hơn khi được lắp ở cùng một độ cao. Ngược lại, loa có góc phủ hẹp cần được bố trí nhiều hơn hoặc lắp cao hơn để đạt vùng phủ tương đương.

Ví dụ JBL Control 14C/T là loa âm trần đồng trục 4 inch có góc phủ danh định 120°. Đây là kiểu loa hướng tới khả năng phủ tương đối rộng trong những ứng dụng âm thanh phân tán.

Tuy nhiên, không nên chỉ nhìn thấy thông số 120° rồi kết luận một loa có thể phủ toàn bộ phòng.

Mục tiêu của hệ thống phòng họp là giọng nói phải rõ và mức âm tương đối đồng đều. Một loa duy nhất dù đủ lớn về công suất vẫn có thể tạo ra tình trạng giữa phòng nghe rất lớn nhưng các góc phòng nghe nhỏ.

Do đó, với diện tích 20m², chia âm thanh cho 4 loa thường hiệu quả hơn việc đặt một hoặc hai loa công suất lớn ở giữa phòng.

Nên chọn loa công suất bao nhiêu cho phòng 20m²?

Đối với phòng họp, công suất loa thường không cần quá lớn.

Mục tiêu chính là tái tạo giọng nói rõ ràng và giữ âm lượng dễ chịu trong suốt cuộc họp. Không nên áp dụng cách chọn công suất giống phòng karaoke hoặc phòng nghe nhạc.

Nếu sử dụng hệ thống loa âm trần 100V, mỗi loa có thể được đặt ở mức công suất vừa phải, chẳng hạn khoảng 6–15W tùy model, độ nhạy, chiều cao trần và mức âm cần thiết.

Ví dụ nếu sử dụng 4 loa ở mức 10W mỗi loa thì tổng mức công suất khai thác khoảng 40W. Khi chọn amply 100V cần cộng tổng công suất các loa và nên có thêm phần dự phòng thay vì chọn amply đúng bằng tổng tải.

Điều quan trọng là không nên lấy tổng công suất làm thước đo duy nhất.

Một hệ thống 4 loa chạy công suất vừa phải có thể nghe dễ chịu hơn một hệ thống chỉ dùng 1 loa công suất lớn vì âm thanh được phân bố đồng đều hơn.

2 loa hay 4 loa sẽ tốt hơn?

Với phòng họp 20m², cả 2 và 4 loa đều có thể sử dụng, nhưng phù hợp với những trường hợp khác nhau.

Nếu phòng nhỏ gọn, bàn họp không quá dài và sử dụng loa treo tường có góc phủ rộng, 2 loa là lựa chọn khá hợp lý. Hai loa có thể bố trí đối xứng ở hai phía hoặc phía trước phòng, hướng về khu vực người nghe.

Phương án này có ưu điểm là ít thiết bị, đi dây đơn giản và tiết kiệm chi phí.

Tuy nhiên, nếu muốn sử dụng loa âm trần và ưu tiên độ phủ đều, 4 loa thường tốt hơn. Mỗi loa hoạt động ở mức âm lượng thấp hơn nhưng khoảng cách từ loa đến người nghe được rút ngắn.

Đối với phòng họp trực tuyến, điều này còn có lợi cho việc kiểm soát âm thanh. Biamp lưu ý rằng loa nên được bố trí để đạt độ phủ đồng đều, đồng thời cần tránh khoảng cách quá gần giữa loa và micro nhằm hỗ trợ hệ thống AEC hoạt động tốt hơn.

Nói đơn giản, nếu mục tiêu của bạn là tiết kiệm và phòng có bố cục thuận lợi, 2 loa có thể đủ. Nếu ưu tiên chất lượng nghe tại mọi vị trí, 4 loa là phương án dễ triển khai hơn.

Cách bố trí 4 loa cho phòng 20m²

Giả sử phòng họp có kích thước khoảng 4 x 5 m và sử dụng một bàn họp đặt giữa phòng.

Bốn loa âm trần có thể bố trí thành hai hàng, mỗi hàng hai loa. Khoảng cách giữa các loa nên được điều chỉnh dựa trên vùng phủ thực tế thay vì cố định chính xác một con số.

Không nên ép loa sát bốn góc phòng. Vị trí này thường làm một phần năng lượng âm thanh hướng vào tường trong khi khu vực chính cần nghe lại nằm quanh bàn họp.

Thay vào đó, nên đặt loa tập trung quanh khu vực người ngồi.

Có thể chia chiều dài và chiều rộng phòng thành các vùng rồi đặt loa gần tâm của từng vùng nghe. Với cách này, các loa cùng tham gia phủ khu vực bàn thay vì cố gắng phủ sát toàn bộ diện tích sàn.

Ngoài ra cần tránh đặt loa ngay sát micro trần hoặc micro bàn nếu hệ thống có chức năng tăng cường giọng nói.

Khoảng cách giữa loa và micro càng gần, nguy cơ tiếng từ loa lọt trở lại micro càng lớn. Đây là một trong những yếu tố có thể làm giảm khoảng gain trước khi hú và ảnh hưởng tới chất lượng AEC trong hệ thống họp trực tuyến.

Nếu dùng loa treo tường thì bố trí thế nào?

Không phải phòng họp 20m² nào cũng có trần thạch cao hoặc điều kiện để lắp loa âm trần.

Trong trường hợp đó, sử dụng hai loa treo tường là phương án khá phổ biến.

Loa có thể được đặt ở phía trước hai bên màn hình và hướng nhẹ vào khu vực bàn họp. Với phòng tương đối dài, có thể đặt hai loa ở hai bên tường để phủ đều hơn.

Chiều cao lắp cần đảm bảo loa không bị bàn ghế hoặc người ngồi che trực tiếp.

Không nên đặt loa quá cao rồi hướng thẳng xuống sàn, cũng không nên để loa ngang đúng vị trí micro nếu có thể tránh được.

Nếu phòng họp thường xuyên trình chiếu video, phát nhạc hoặc yêu cầu chất lượng âm thanh tốt hơn, loa treo tường hai đường tiếng thường có lợi thế về dải tần và khả năng tái tạo âm thanh so với những loa trần nhỏ chuyên phục vụ giọng nói.

Phòng 20m² có cần loa sub không?

Trong phần lớn trường hợp, phòng họp 20m² không cần loa sub.

Giọng nói chủ yếu nằm ở vùng trung âm, trong khi loa sub tập trung tái tạo dải tần thấp. Việc bổ sung sub thường không giúp lời nói rõ hơn đáng kể.

Nếu phòng chỉ dùng để họp, trình bày và hội nghị trực tuyến, một hệ thống loa toàn dải có chất lượng tốt đã đủ.

Subwoofer chỉ thực sự đáng cân nhắc khi phòng còn được dùng để xem video quảng cáo, trình chiếu phim, đào tạo đa phương tiện hoặc phát nhạc với yêu cầu chất lượng cao hơn.

Trong trường hợp đó, sub nên được coi là phần bổ sung cho nhu cầu giải trí và trình chiếu chứ không phải thiết bị bắt buộc của âm thanh hội nghị.

Một số yếu tố có thể khiến phòng 20m² cần nhiều hoặc ít loa hơn

Số lượng 2–4 loa chỉ là mức tham khảo. Có những phòng 20m² cần thay đổi cấu hình.

Nếu trần thấp, phòng gần vuông và loa có góc phủ rộng, số loa có thể giảm.

Nếu phòng dài, có nhiều vách kính, trần cao hoặc bàn họp trải dài gần hết phòng, việc tăng số điểm phát âm thanh có thể giúp cải thiện độ đồng đều.

Yêu cầu sử dụng cũng rất quan trọng.

Một phòng giám đốc chỉ có 4–6 người và họp trực tiếp sẽ có yêu cầu khác với phòng 20m² thường xuyên tổ chức họp Teams với 12 người.

Trong phòng họp trực tuyến, khả năng nghe rõ âm thanh đầu xa đặc biệt quan trọng. Việc phân bổ nhiều loa ở mức âm lượng nhỏ thường giúp người tham dự nghe dễ chịu hơn và hạn chế việc phải đẩy một loa lên mức âm lượng quá cao.

Chất lượng âm học của phòng cũng cần được xem xét. Nếu phòng có nhiều kính, tường cứng và ít vật liệu tiêu âm, tiếng phản xạ có thể làm giảm độ rõ của lời nói. Khi đó tăng thêm loa chưa chắc giải quyết được vấn đề; đôi khi cần giảm tiếng vang hoặc điều chỉnh DSP trước.

Vậy phòng họp 20m² nên chọn phương án nào?

Với phần lớn phòng họp khoảng 20m², có thể lấy 4 loa âm trần hoặc 2 loa treo tường làm cấu hình tham khảo ban đầu.

Nếu ưu tiên tính thẩm mỹ và muốn âm thanh phân bố đều quanh bàn họp, 4 loa âm trần là phương án dễ sử dụng. Các loa không cần chạy công suất lớn mà chỉ cần được bố trí đúng vùng phủ.

Nếu phòng không thể khoét trần hoặc muốn hệ thống đơn giản hơn, 2 loa treo tường có góc phủ rộng là lựa chọn đáng cân nhắc.

Quan trọng hơn số lượng loa là cách thiết kế toàn bộ hệ thống. Cần xem xét đồng thời kích thước phòng, chiều cao trần, loại loa, góc phủ, vị trí bàn, micro và nhu cầu họp trực tuyến.

Vì vậy, câu trả lời ngắn gọn cho câu hỏi “Phòng họp 20m² nên dùng bao nhiêu loa?” là khoảng 2–4 loa, trong đó 4 loa âm trần là cấu hình phù hợp với nhiều phòng họp 20m² hiện nay. Khi được bố trí đúng, hệ thống không cần quá nhiều công suất nhưng vẫn giúp giọng nói rõ, âm lượng đồng đều và người ngồi ở các vị trí khác nhau đều có thể theo dõi cuộc họp thoải mái.